کاربرد میکروسکوپ الکترونی (SEM و EPMA) در تشخیص پلی¬مورف¬های سیلیکا استی¬شوئیت و تریدمیت

 

رقیه ذبیحی، کارشناس ارشد زمین­شناسی اقتصادی، کارشناس میکروسکوپ الکترونی، مرکز تحقیقات فراوری مواد معدنی ایران

كاظم قلي­زاده، كارشناس ارشد زمين­شناسي اقتصادي، کارشناس میکروسکوپ الکترونی، مركز تحقيقات فرآوري مواد معدني ايران

امیر امام جمعه، كارشناس ارشد زمين­شناسي اقتصادي،

حشمت اله قاصد، کارشناس ارشد فراوری مواد معدنی

چكيده :

یکی از مباحث مهمی که در شناسایی سنگ­های قیمتی و نیمه قیمتی مطرح هست غیر تخریبی بودن روشهای شناسایی می­باشد كه در کنار روش­های معمول، در شناسایی دقیق­تر سنگ­های قیمتی و نیمه قیمتی مورد استفاده وسيع قرار مي­گيرد. دستگاه­های EPMA و SEM از روش­های غیرتخریبی برای آنالیز کیفی و کمی عناصر تشکیل دهنده سنگ استفاده مي­كنند که بر اساس اندازه گیری طول موج و شدت طیف­های شاخص X-ray صورت می­گیرد. نتايج كيفي به صورت تصاوير الكترونهاي برگشتي (BSE)، الكترونهاي ثانويه (SE) و نقشه­هاي عنصري و نتايج كمي به صورت آناليز عنصري ارائه مي­شود.

با توجه به نحوه آناليز اين دستگاهها، مي­توان علاوه بر شناسايي كاني­ها، از آنها براي تشخيص       پلي­مورف­هاي مختلف اقدام كرد. در مواردي كه نتايج آناليز عنصري براي كاني­هاي پلي مورف مشابه است تصاوير الكتروني كمك شاياني به تشخيص پلي مورف­هاي يك كاني مي­كند از جمله اين موارد   مي­توان به تفكيك پلي­مورف­هاي سيليس اشاره كرد. تاکنون فرم­های مختلفی از کانی­های گروه سیلیس با فرمول SiO2 شناخته شده­اند. استی­شوئیت و تریدمیت از پلی­مورف­هاي SiO2  هستند که به ترتيب در فشار بالا و حرارت بالا تشکیل می­شوند. با استفاده از تصاویر 2بعدی و 3بعدی الكتروني مي­توان مورفولوژی، سطح شکست و عارضه­های بسیار کوچکی مانند ادخال­های جامد و مایع، شکستگی­های بسیار ریز، که با میکروسکوپ­های گوهرشناسی قابل تشخيص نيستند را نيز مشاهده نمود، و هر نقطه از سطح نمونه در مقياس چند ميكروني، آنالیز نقطه­ای و یا بالک انجام داد و با استفاده از طیف به دست آمده ترکیب آن نقطه را بدست آورد.

كليد واژه ها: میکروسکوپ الکترونی، پلی­مورف، تریدمیت، استی­شوئیت

This image for Image Layouts addon